
Μετά τους Ούγγρους προπονητές που εργάστηκαν στην ΑΕΚ, το Μουσείο Ιστορίας της Ένωσης προχώρησε σ’ ακόμα ένα αφιέρωμα, αλλά αυτή την φορά για τον Βρετανό τεχνικό, Τζακ Μπίμπυ.
Αναλυτικά το αφιέρωμα του Μουσείο Ιστορίας της ΑΕΚ:
Στα δύο προηγούμενα αφιερώματά μας στο πλαίσιο της δράσης μας «Τα πρόσωπα που έγραψαν την ιστορία μας» αναφερθήκαμε στους Ούγγρους προπονητές που εργάστηκαν στην Α.Ε.Κ. κατά την προπολεμική και μεταπολεμική περίοδο αντίστοιχα. Στο αφιέρωμα αυτό συνεχίζουμε… προπονητικά, με έναν ακόμη σημαντικό τεχνικό, Βρετανό αυτή τη φορά: τον Τζακ Μπίμπυ.
Τζακ Μπίμπυ
Ο John Victor Beby γεννιέται στο Τζίλιγχαμ του Κεντ το 1907. Στα παιδικά του χρόνια ταλαντεύεται ανάμεσα σε δύο αθλήματα: στο ποδόσφαιρο, όπου αγωνίζεται στην τοπική ομάδα της Κάξτον, αλλά και στο… κρίκετ. Τελικά τον κερδίζει το ποδόσφαιρο και ειδικότερα η θέση του τερματοφύλακα, για την οποία ευνοεί και το ύψος του των 188 εκ., σπάνιο για ποδοσφαιριστή εκείνη την εποχή.
Στην καριέρα του ως τερματοφύλακας, μολονότι φαίνεται ότι έχει ικανότητες, δεν κατορθώνει να στεριώσει σε κάποια ομάδα. Αντίθετα, εξελίσσεται σε γυρολόγο, που αλλάζει συλλόγους, της δεύτερης και τρίτης κατηγορίας, κάθε μία-δύο περιόδους. Αγωνίζεται διαδοχικά την Τσάρλτον, στη Τζίλιγχαμ, στη Λέστερ, στην Άσφορντ Τάουν, στη Μπρίστολ Ρόβερς, στην Κρίσταλ Πάλας, στη Ντάρλιγκτον και την Έξετερ Σίτι. Η πιο αξιοσημείωτη από όλες αυτές τις συμμετοχές του είναι στη Ντάρλιγκτον, με την οποία καταγράφει 74 εμφανίσεις σε δύο σεζόν (1934-1936) και κατακτά τον τίτλο του πρωταθλητή του βορείου ομίλου της τρίτης κατηγορίας.
Σε ηλικία 30 ετών ο Μπίμπυ «κρεμάει τα γάντια του» και σπουδάζει προπονητική σχολή του Λονδίνου. Το ξέσπασμα του Β΄ΠΠ δεν του επιτρέπει να αξιοποιήσει το πτυχίο του παρά μόνο πάνω από μία δεκαετία αργότερα, το 1948. Και ο πρώτος πάγκος στον οποίο κάθεται είναι εκείνος της Α.Ε.Κ., η οποία, υπό την ηγεσία του σπουδαίου προέδρου Γεωργίου Μελά, αναζητεί στις ποδοσφαιρικά προηγμένες χώρες τον προπονητή, που θα επαναφέρει τον δικέφαλο στον δρόμο των επιτυχιών.
Ο Τζακ Μπίμπυ θα αποδειχτεί ο κατάλληλος άνθρωπος για τη θέση και θα βάλει το σημάδι του στην Α.Ε.Κ. από την πρώτη μέρα, σε όλα τα επίπεδα. Παίρνει γερά στα χέρια του τα ηνία του συλλόγου και προπονεί όλες τις ομάδες, από την πρώτη μέχρι τη δεύτερη, την τρίτη και τα τσικό. Εισάγει νέες, πρωτοπόρες μεθόδους εκγύμνασης αλλά και νεωτερισμούς όπως τα νούμερα στις φανέλες. Η Α.Ε.Κ. είναι η πρώτη ομάδα στο ελληνικό ποδόσφαιρο που συστηματοποιεί τη χρήση τους από τα τέλη της δεκαετίας του ’40.
Η βασική όμως καινοτομία που εισάγει είναι η διδασκαλία του πρωτοπόρου συστήματος WM, το οποίο έχει πια επικρατήσει στις προηγμένες ποδοσφαιρικά χώρες, αντί του παρωχημένου συστήματος της πυραμίδας, με τους δύο αμυντικούς, τρεις μέσους και πέντε επιθετικούς. Το όνομα αντικατοπτρίζει τον σχηματισμό στο γήπεδο, στην άμυνα και την επίθεση, ένα 3-2-2-3, προάγγελος του σύγχρονου 3-2-5. Πρόκειται για την πρώτη ουσιαστικά περίπτωση προπονητή στην Ελλάδα, που εκτός από την εκγύμναση των ποδοσφαιριστών εισάγει τη διδαχή τακτικής και ομαδικής λειτουργίας. Ο Τζακ Μπίμπυ είναι με μία λέξη ο πρώτος «τεχνικός», σε ένα ποδόσφαιρο που μέχρι την άφιξή του γνωρίζει μόνο «προπονητές».
Είναι μια εποχή που η Α.Ε.Κ. προσπαθεί να ανοικοδομήσει το γήπεδό της στη Νέα Φιλαδέλφεια και οι περιορισμένοι διαθέσιμοι πόροι του συλλόγου διατίθενται για τον σκοπό αυτό. Χρήματα για μεταγραφές δεν περισσεύουν, επομένως η ομάδα επανδρώνεται από νεαρούς, φερέλπιδες ποδοσφαιριστές (Εμμανουηλίδη, Πούλη, Χατζηθεοδώρου, Κανάκη, Παραγυιό κ.ά) , πλαισιωμένους από τους τελευταίους εναπομείναντες εκπροσώπους της προπολεμικής γενιάς (Μαρόπουλο, Τζανετή, Μάγειρα, Ξένο, Δελαβίνια).
Στην αρχή η Α.Ε.Κ. δείχνει να προβληματίζεται από το σύστημα WM και τα πρώτα αποτελέσματα δεν είναι ενθαρρυντικά. Με τον καιρό όμως ο Μπίμπυ κατορθώνει να δέσει αρμονικά την παλιά φρουρά με το νέο αίμα, η ομάδα αφομοιώνει το νέο σύστημα, οι επιτυχίες αρχίζουν να έρχονται και σταδιακά κατορθώνει να κυριαρχήσει στο ελληνικό ποδόσφαιρο.
Την πρώτη χρονιά 1949-1949 κατακτά το Κύπελλο Ελλάδας, και μάλιστα με τρόπο επικό. Στον τελικό της 19ης Ιουνίου η Α.Ε.Κ. αντιμετωπίζει τον Παναθηναϊκό στην Λεωφόρο. Λόγω τραυματισμών στα πρώτα λεπτά, και δεδομένου ότι δεν επιτρέπονται ακόμη οι αλλαγές, η Ένωση αγωνίζεται στο σύνολο σχεδόν του αγώνα και της παράτασης με 9 παίκτες! Παρ’ όλα αυτά κρατάει το 0-0, ο τελικός οδηγείται σε επαναληπτικό και εκεί νικάει με 2-1 στην παράταση και κατακτά το πρώτο μεταπολεμικό της τρόπαιο.
Την επόμενη σεζόν 1949-1950 η Α.Ε.Κ. επαναλαμβάνει το επίτευγμα της κατάκτησης του Κυπέλλου, ενώ αναδεικνύεται και πρωταθλήτρια Αθηνών. Ωστόσο, για λόγους ομιχλώδεις, την περίοδο εκείνη δεν διεξάγονται οι τελικοί του πρωταθλήματος Ελλάδας κι έτσι στερείται τη δυνατότητα να διεκδικήσει έναν τίτλο, που προβάλλει ως φαβορί να κατακτήσει.
Την τρίτη σεζόν του Τζακ Μπίμπυ η Ένωση σημειώνει το εντυπωσιακότερο ως τότε μεμονωμένο αποτέλεσμα ελληνικής ομάδας, αναδεικνυόμενη στις 7 Ιανουαρίου 1951 ισόπαλη 2-2 με την Αούστρια Βιένης, την ομάδα θαύμα της Ευρώπης της εποχής, που έχει προηγουμένως συντρίψει τον Ολυμπιακό και τον Παναθηναϊκό με 5 και 4 γκολ αντίστοιχα.
Ξαφνικά όμως τον Φεβρουάριο του 1951, μεσούσης της αγωνιστικής περιόδου, ο Τζακ Μπίμπυ μπαίνει σε ένα αεροπλάνο και αναχωρεί για την Αγγλία, χωρίς καμία προειδοποίηση ή εξήγηση προς τη διοίκηση της Α.Ε.Κ.! Η αναπάντεχη αυτή αποχώρηση προκαλεί ισχυρό πλήγμα στην ομάδα, η οποία χάνει τον βηματισμό της και ολοκληρώνει τη σεζόν με τον Τρύφωνα Τζανετή στον πάγκο, χωρίς ιδιαίτερες διακρίσεις.
Παραμένει ακόμη άλυτο μυστήριο ο λόγος της αποχώρησης του Μπίμπυ. Πολλές εικασίες εκφράστηκαν, πολλές θεωρίες διατυπώθηκαν. Ως πιο πιθανή – και πιο λογική – μοιάζει εκείνη που αποδίδει την αναχώρησή του στο γεγονός ότι η διοίκηση της Α.Ε.Κ. είχε αποφασίσει να μην του ανανεώσει το συμβόλαιο μετά το τέλος εκείνης της σεζόν.
Όπως και να ‘χει, μολονότι η συνεργασία του Τζακ Μπίμπυ με την Α.Ε.Κ. διακόπηκε απότομα και άδοξα, αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι στα 2,5 χρόνια που διήρκεσε υπήρξε πολύ επιτυχημένη και άφησε το στίγμα του τόσο στην ίδια την Ένωση όσο και γενικότερα στο ελληνικό ποδόσφαιρο.
Στις φωτογραφίες:
1-5: Σπάνιες φωτογραφίες από την ποδοσφαιρική καριέρα του Τζακ Μπίμπυ στην Αγγλία, ως τερματοφύλακα.
6. Δημοσίευμα για την πρώτη προπόνηση του Μπίμπυ στην Α.Ε.Κ.
7. Δημοσίευμα του 1949 με θέμα «Γιατί πάει μπροστά η Α.Ε.Κ.» και αναφορά στον Μπίμπυ, ο οποίος απεικονίζεται στη φωτό μαζί με την τροπαιούχο ομάδα.
8. Η Α.Ε.Κ. κατακτά για δεύτερη συνεχόμενη σεζόν το κύπελλο Ελλάδας. Στη φωτογραφία μετά τον τελικό ο Τζακ Μπίμπυ με το τρόπαιο στα χέρια.
9. Ιούλιος 1950, η Α.Ε.Κ. του Μπίμπυ κατακτά μετά το κύπελλο Ελλάδας και το πρωτάθλημα Αθηνών. Δυστυχώς δεν διεξήχθησαν τελικοί πρωταθλήματος Ελλάδας εκείνη τη σεζόν.
10. Συνέντευξη του Μπίμπυ στην Αθλητική Ηχώ της 23.9.1950.
11. Στις 7 Ιανουαρίου η Α.Ε.Κ. αποσπά ισοπαλία από την κορυφαία ευρωπαϊκή δύναμη, Αούστρια Βιέννης. Οι άνθρωποι της τελευταίας εκφράζουν τον θαυμασμό τους για την εφαρμογή του συστήματος WM από την Ένωση.
12. Δημοσίευμα την 8.2.1951, μετά την ξαφνική αποχώρηση του Μπίμπυ και την επιστροφή του στην Αγγλία.
Η δημοσίευση του Μουσείο Ιστορίας της ΑΕΚ:
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ VIDEO